ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการเปลี่ยนถ่ายไขกระดูก

ข้อมูลความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการเปลี่ยนถ่ายไขกระดูก

การเปลี่ยนถ่ายไขกระดูก คือ การนำเอาเซลต้นกำเนิดเม็ดโลหิตจากผู้ให้ (donor) มาให้ผู้ป่วย (recipient) เพื่อรักษาโรคต่างๆเพื่อเปลี่ยนถ่ายเซลต้นกำเนิดเม็ดโลหิตให้แก่ผู้ป่วยยาก ไร้เป็นจำนวน 73 ราย


โรคที่รักษาให้หายขาดได้ด้วยการเปลี่ยนถ่ายไขกระดูก

1. ไขกระดูกฝ่อ
2. ซีดพันธุกรรมธาลัสซีเมีย
3. มะเร็งเม็ดเลือดขาวทั้งเฉียบพลันและเรื้อรัง
4. มะเร็งต่อมน้ำเหลือง
5. ภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่กำเนิด


ทำไมต้องเปลี่ยนเซลต้นกำเนิดเม็ดโลหิต

โรคต่าง ๆ ที่กล่าวมา ถ้าไม่เปลี่ยนถ่าย โอกาสตายถึงร้อยละ 80 เช่น ไขกระดูกฝ่อ มะเร็งเม็ดเลือดขาว ภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่กำเนิดหรือทนทุกข์ทรมานไปตลอดชีวิต และมีอายุสั้น เช่น โรคซีดพันธุกรรม- -ธาลัสซีเมีย


เซลต้นกำเนิดเม็ดโลหิตมาจากไหน ?

1. ไขกระดูก
2. หลอดเลือด
3. เลือดจากสายสะดือทารกแรกเกิด ในปัจจุบันเราเรียกรวม ๆ ว่า การเปลี่ยนถ่ายเซลต้นกำเนิดเม็ดโลหิต


วิธีการเปลี่ยนถ่ายเซลต้นกำเนิดเม็ดโลหิต

1. ขั้นตอนหาผู้บริจาค: พี่น้องจากพ่อแม่เดียวกันที่มีเนื้อเยื่อ (HLA) ตรงกันหรือจากบุคคลอื่น (แต่ โอกาสได้น้อยกว่ามาก)
2. นำผู้ป่วยมาอยู่ในห้องปลอดเชื้อ เพื่อรับยาเคมีบำบัด และ/หรือการฉายแสง
3. การเอาเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดโลหิตออกจากผู้บริจาค
4. นำเซลต้นกำเนิดเม็ดโลหิตจากผู้บริจาคมาให้กับผู้ป่วยทางสายสวนหลอดเลือดดำ
5. อยู่ในห้องปลอดเชื้อนาน 1-2 เดือน เพื่อรอให้เซลต้นกำเนิดเม็ดโลหิตจากผู้บริจาคสร้างได้เองในตัว ผู้ป่วย
6. ผู้ป่วยหลังเปลี่ยนถ่ายไขกระดูก


ความจำเป็นของการรักษาโดยวิธีการเปลี่ยนถ่ายไขกระดูก

การเปลี่ยนถ่ายไขกระดูกนี้โอกาสสำเร็จในการเปลี่ยนถ่ายประมาณ 70%-80% ซึ่งเปลี่ยนถ่ายเพียงครั้งเดียวเท่านั้น แล้วหายขาดไม่ต้องใช้ยาอื่นๆอีกเลย หลังจาก 6 เดือนไปแล้วไม่เหมือนการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะอื่นๆ เช่น ไต ตับ หัวใจ ซึ่งต้องใช้ ยากดภูมิคุ้มกันตลอดชีวิตซึ่งยังต้องมีค่าใช้จ่ายต่อไปอีก

หลายท่านอาจยังไม่ทราบว่าความจริงคนทุกคนมีสิทธิ์ที่จะเป็นโรค ต่าง ๆ เหล่านี้ได้ทั้งหมด ไม่ใช่เฉพาะผู้ป่วยที่มีอาการแล้วเท่านั้น เพราะในร่างกายของทุกคนจะมีเชื้อแฝงอันเป็นสาเหตุของโรคต่าง ๆ อยู่ในร่างกายทุกคน แต่อยู่ที่ว่าเชื้อนั้นจะเจริญเติบโตขึ้นมาเมื่อใด

การเปลี่ยนถ่ายไขกระดูกเปรียบเสมือนได้กับการปลูกชีวิตใหม่ให้ เกิดเป็นครั้งที่ 2 แก่ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษา เพราะในขั้นตอนการรักษานั้นจำเป็นที่จะต้องให้ยาเคมีบำบัดในขนาดสูงแก่ผู้ ป่วย เพื่อทำลายเซลล์ไขกระดูกเดิมที่มีความผิดปรกติจากร่างกายผู้ป่วยให้หมด (เซลล์ไขกระดูกนั้นมีหน้าที่สร้างเซลล์เม็ดเลือด ได้แก่ เม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกร็ดเลือดให้แก่ร่างกาย) และหลังจากนั้นก็นำเอาเซลล์ไขกระดูกอันเป็นต้นกำเนิดเม็ดโลหิตจากผู้ที่ บริจาคให้แก่ผู้ป่วยโดยทางหลอดเลือด เช่นเดียวกันกับวิธีให้เลือด และเมื่อเซลล์ไขกระดูกของผู้บริจาคเข้าไปสู่ร่างกายของผู้ป่วย แล้วก็จะเริ่มมีการสร้างเซลล์เม็ดเลือดใหม่ รวมไปถึงการสร้างภูมิคุ้มกันใหม่ให้แก่ผู้ป่วยอีกด้วย

การเปลี่ยนถ่ายไขกระดูก นับเป็นวิธีการที่ดีที่สุด และมีผลที่แน่นอน แต่ยังมีผู้ป่วยที่ไม่ได้เข้ารับการรักษาด้วยวิธีนี้อีกมากมายหลายร้อยคน เพราะการเปลี่ยนถ่ายไขกระดูกมีขั้นตอนที่ยุ่งยากซับซ้อนและ มีค่าใช้จ่ายสูงมากในทุก ๆ ขั้นตอน ผู้ป่วยบางรายกว่าที่จะรักษาจนหายจะต้องเสียเงินจำนวนหลายแสนบาทต่อหนึ่งคน หรือบางรายก็ต้องเสียค่าใช้จ่ายกว่าล้านบาท ด้วยเหตุผลเรื่องค่าใช้จ่าย จึงทำให้ผู้ป่วยอีกหลายร้อยคน ต้องคอยความหวังว่าซักวัน จะมีใครบางคนหยิบยื่นโอกาส และช่วยเหลือเพื่อที่เขาจะได้มีชีวิตใหม่อีกครั้งหนึ่ง

และเนื่องจากขั้นตอนการรักษาต้องอาศัยทั้งความเข้าใจและกำลังใจ ดังนั้นกลุ่มผู้หายป่วยจึงได้รวมตัวกันเป็น “ ชมรมก่อนผีเสื้อ” โดยได้รวมผู้ป่วยที่ปัจจุบันหายจากโรคร้ายด้วยการเปลี่ยนถ่ายไขกระดูกของโรง พยาบาลรามาธิบดี ตลอดจนครอบครัว ญาติมิตร แพทย์และพยาบาลเพื่อมุ่งหวังที่จะเป็นศูนย์กลางในการความช่วยเหลือ ให้คำปรึกษาคำแนะนำแก่ผู้ที่กำลังเผชิญโรคร้ายทั้งในรูปของทุนทรัพย์เพื่อ ผู้ป่วยที่ต้องการจะเปลี่ยนถ่ายไขกระดูก และทุนทางใจนั่นคือกำลังใจ ที่คอยมอบให้คนในครอบครัวที่กำลังร่วมกันฝ่าฟัน ช่วงของการเปลี่ยนถ่ายไขกระดูกทุกคนจะต้องเดินไปพร้อม ๆ กันอย่างเข้าอกเข้าใจซึ่งกันและกันอย่างที่สุด

ขอขอบคุณข้อมูล และภาพประกอบจาก : คณะแพทย์ศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี

โครงการเปลี่ยนถ่ายไขกระดูกเฉลิมพระเกียรติ

โครงการเปลี่ยนถ่ายไขกระดูกเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ

ปัจจุบัน ประเทศไทยมีผู้ป่วยเป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติทางเม็ดเลือด รวมไปถึงโรคทางพันธุกรรมและโรคมะเร็ง เช่นมะเร็งเม็ดเลือดขาว หรือมะเร็งต่อมน้ำเหลืองเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะโรคเลือดจางธารัสซีเมีย เป็นโรคเลือดจางเรื้อรังทางกรรมพันธุ์ที่พบได้บ่อย มีผู้ป่วยโรคนี้ประมาณกว่า 600,000 คน และในแต่ละปีมีเด็กเกิดใหม่ป่วยเป็นโรคธารัสซีเมียประมาณ 12 คน ต่อเด็กเกินใหม่ทุกๆ 1,000 คน และยังมีผู้ที่เป็นพาหะธารัสซีเมียอีกมากกว่า 20 ล้านคน

เปลี่ยนถ่ายไขกระดูก = ปลูกชีวิตใหม่

มี ความเชื่อกันว่า โรคที่เกิดจากความผิดปกติทางเม็ดเลือด ซึ่งเกิดจากพันธุกรรมหรือโรคมะเร็งนั้น ผู้ป่วยจะต้องได้รับการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด พร้อมทั้งทำการฉายแสงเพื่อฆ่าเซลที่ผิดปรกติ ซึ่งจะมีผลข้างเคียงมาก เช่น ผิวหนังไหม้ ผมร่วง ภูมิคุ้มกันถูกทำลาย แต่แท้จริงแล้วนั่นไม่ใช่วิธีการที่ดีที่สุด เพราะนั่นเป็นเพียงแค่ขั้นตอนหนึ่งที่จะทำให้โรคเหล่านี้บรรเทาลงได้เท่า นั้น ยังมีอีกขั้นตอนหนึ่งซึ่งต้องทำควบคู่ไปด้วยกันคือ “การเปลี่ยนถ่ายไขกระดูก” เพื่อที่จะทำลายให้โรคร้ายหายไปอย่างสมบูรณ์

การเปลี่ยนถ่ายไขกระดูก… จะสามารถ ช่วยให้ผู้ป่วยหายขาดจากโรคได้ จึงเปรียบเสมือนกับการปลูกชีวิตใหม่ให้แก่ผู้ป่วย ในขั้นตอนการเปลี่ยนถ่ายไขกระดูกนั้น จำเป็นที่จะต้องให้ยาเคมีบำบัดในขนาดสูงเพื่อทำลายเซลไขกระดูกเดิมที่มีความ ผิดปกติจากร่างกายผู้ป่วยให้หมด (เซลไขกระดูกนั้นมีหน้าที่สร้างเซลเม็ดเลือด ได้แก่ เม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือดให้แก่ร่างกาย) จากนั้นก็นำเอาเซลไขกระดูกอันเป็นเซลต้นกำเนิดเม็ดโลหิตจากผู้ที่บริจาคให้ แก่ผู้ป่วยโดยทางหลอดเลือด และเมื่อเซลไขกระดูกของผู้บริจาคเข้าไปสู่ร่างกายของผู้ป่วยแล้ว ก็จะเริ่มมีการสร้างเซลเม็ดเลือดใหม่รวมไปถึงการสร้งภูมิคุ้มกันใหม่ให้แก่ ผู้ป่วยอีกด้วย การเปลี่ยนถ่ายไขกระดูกมีโอกาสสำเร็จประมาณ 70-80 % ซึ่งเปลี่ยนถ่ายเพียงครั้งเดียวเท่านั้นแล้วหายขาดไม่ต้องใช้ยาอื่นๆ อีกเลย หลังจาก 6 เดือนไปแล้ว ไม่เหมือนการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะอื่นๆ เช่น ไต ตับ หัวใจ ซึ่งต้องใช้ยากดภูมิคุ้มกันตลอดชีวิตซึ่งยังต้องมีค่าใช้จ่ายต่อไปอีก

ช่วยหนูด้วย หนูอยากมีชีวิตใหม่

แม้ ว่าการเปลี่ยนถ่ายไขกระดูก เป็นวิธีการที่ดีที่สุด และมีผลที่แน่นอน แต่ด้วยขั้นตอนที่ซับซ้อน และค่าใช้จ่ายในการักษาสูงมาก โดยเฉลี่ยอยู่ทีประมาณ 800,000 – 900,000 บาท ต่อราย ด้วยเหตุผลเรื่องค่าใช้จ่ายจึงทำให้ผู้ป่วยอีกหลายร้อยคน ต้องคอยความหวังว่าสักวันจะมีใครบางคนหยิบยื่นโอกาส และช่วยเหลือเพื่อที่เขาจะได้มีชีวิตใหม่อีกครั้งหนึ่ง

โครงการ “เปลี่ยนถ่ายไขกระดูกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ

โครงการ เปลี่ยนถ่ายไขกระดูกเฉลิมพระเกียรติฯ ถูกจุดประกายขึ้นโดยคณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี ด้วยความตั้งใจและมุ่งมั่นที่จะหาทุนช่วยเหลือผู้ป่วยยากไร้ อีกทั้งการตั้งปณิธานอันแน่วแน่ ว่าจะเปลี่ยนถ่ายไขกระดูกให้แก่ผู้ที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ให้ได้ครบ 79 ราย เพื่อนำถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จึงอยากขอเชิญชวนผู้ทีจิตศรัทธาทุกท่าน ร่วมแสดงพลังแห่งน้ำใจอันยิ่งใหญ่ ด้วยการร่วมกันบริจาคสมทบทุนได้ที่

ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) สาขารามาธิบดี
บัญชีออมทรัพย์ “ทุนโครงการปลูกถ่ายไขกระดูก”
เลขที่บัญชี 026 – 4 – 36802 – 0
โทรศัพท์ 02-201-1495

เมื่อโอนแล้ว กรุณาแจ้งชื่อ-ที่อยู่ พร้อมแนบหลักฐานการโอนเงินไปที่ โทร./แฟกซ์ 02-201-1495 (ใบเสร็จรับเงินสามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้)

ขอบคุณ http://sookjai.kapook.com/